گذشتگان . نظير آنچه كه من در بارهء گذشتگان براى شما نقل ميكردم . اين آيه به همين مناسبت نازل شد . مقصود اكنون خداوند در بارهء حال آنها در موقع استماع قرآن مىفرمايد : وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ وَ جَعَلْنا عَلى قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَ فِي آذانِهِمْ وَقْراً : گروهى از كفار كه سابقاً در بارهء آنها سخن گفتيم و بقول مجاهد ، يعنى قريش به كلام تو گوش ميكنند . اما بر دلهاى آنها پرده‌اى افكنده‌ايم و در گوش‌هاى آنها سنگينى قرار داده‌ايم ، تا سخن ترا نفهمند . ابو عاصم عامرى گويد : بهترين اقوال در اينباره اين است كه روايت شده ، كه پيامبر اسلام ، شبها نماز را بلند ميخواند و در ضمن نماز قرائت قرآن ميكرد ، باميد اينكه كسى گوش كند و دربارهء معناى آن بينديشد و ايمان آورد . مشركين وقتى كه صداى او را مىشنيدند ، بآزارش پرداخته ، او را از بلند خواندن قرآن منع ميكردند . خداوند متعال آنها را خواب ميكرد و بر دلهاى ايشان پوششى مىافكند كه از هدف خويش باز ايستند و نتوانند پيامبر را اذيت و منع كنند . اين كار را خداوند هنگامى ميكرد كه آنها دلايل پيامبر را شنيده بودند و بر آنها اتمام حجت شده بود و ديگر مسلم شده بود كه ايمان نخواهند آورد . پس القاى خواب بر آنها ، تشبيه شده است به افكندن پرده بر دلها و سنگينى در گوشها . زيرا هر دو از نظر خاصيت عدم تدبر و دقت ، يكى هستند . به همين معنى است آيهء : « وَ إِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ حِجاباً مَسْتُوراً » ( اسراء 45 : هنگامى كه قرآن ميخوانى ميان تو و آنها كه به آخرت ايمان ندارند ، پرده‌اى قرار ميدهيم ) يك احتمال هم اين است كه خداوند جلو فهم آنها را ميگيرد و آنها را از فهم باز ميدارد ، بخاطر كفرشان . يعنى كيفر كفر آنها را اينطور ميدهد كه موانعى در راه فهم و شنوايى آنها ايجاد كند . احتمال سوم اين است كه : كفرى كه در دلهاى ايشان است ، بطور تشبيه و مجاز ،